Italy thế chỗ Iran ở World Cup 2026: Đề xuất ngoại giao gây tranh cãi từ phía Mỹ

Quan hệ ngoại giao giữa Washington và Rome đang trải qua giai đoạn nhạy cảm, sau những căng thẳng giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Giorgia Meloni xung quanh phát ngôn liên quan đến Giáo hoàng và chiến sự tại Trung Đông. Trong bối cảnh đó, một đề xuất mang tính ngoại giao nhưng chạm đến nền tảng thể thao đã xuất hiện: thay Iran bằng Italy tại World Cup 2026. Đề xuất đến từ Paolo Zampolli, doanh nhân gốc Italy 56 tuổi đồng thời là đặc phái viên của chính quyền Trump, người vốn có quan hệ thân thiết với Tổng thống Mỹ từ nhiều năm trước.

Theo tờ Financial Times, Zampolli đã trực tiếp trình bày ý tưởng này với cả Chủ tịch FIFA Gianni Infantino lẫn Tổng thống Trump. Lập luận của ông xoay quanh bề dày lịch sử bốn lần vô địch thế giới của Italy vào các năm 1934, 1938, 1982 và 2006, cùng danh hiệu vô địch Euro 2020, như cơ sở để đội bóng Thiên thanh nhận suất tham dự dù không vượt qua vòng loại. Zampolli, người sinh ra trong một gia đình giàu có tại Milan và từng được cho là người giới thiệu Melania với Trump năm 1998, rõ ràng muốn biến World Cup thành công cụ hàn gắn quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Tuy nhiên, thực tế trên sân cỏ kể một câu chuyện khác. Italy đã thua Bosnia và Herzegovina ở loạt luân lưu vòng vớt khu vực châu Âu, đánh dấu lần thứ ba liên tiếp đội bóng từng thống trị bóng đá thế giới vắng mặt tại ngày hội lớn nhất hành tinh. Đây là kỷ lục đáng buồn chưa từng có với bất kỳ cựu vương World Cup nào. Trong khi đó, Iran hoàn toàn giành quyền tham dự một cách chính đáng qua vòng loại khu vực châu Á và đã được xếp vào bảng G cùng Bỉ, Ai Cập và New Zealand tại giải đấu diễn ra ở Mỹ, Canada và Mexico từ ngày 11/6 đến 19/7.

Khả năng Iran tham dự từng bị đặt dấu hỏi do xung đột quân sự tại Trung Đông, đặc biệt sau các chiến dịch không kích của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2/2026. Tehran từng đề nghị FIFA chuyển các trận đấu sang Mexico vì lo ngại an ninh khi phải thi đấu trên đất Mỹ, nhưng yêu cầu này chưa được chấp thuận. Dù vậy, lập trường gần đây của Iran đã rõ ràng hơn khi người phát ngôn chính phủ khẳng định đội tuyển đã chuẩn bị đầy đủ và sẵn sàng tham dự.

Về phía FIFA, tổ chức này chưa phản hồi chính thức về đề xuất của Zampolli, nhưng Chủ tịch Infantino đã nhiều lần khẳng định Iran chắc chắn sẽ góp mặt vì đội bóng đã giành vé hợp lệ. Theo quy định, FIFA chỉ thay thế đội tuyển trong trường hợp bất khả kháng và giữ toàn quyền quyết định phương án thay thế. Đây cũng không phải lần đầu xuất hiện lời kêu gọi loại Iran: trước World Cup 2022, áp lực tương tự từng được đặt ra liên quan đến các vấn đề chính trị và nhân quyền, nhưng FIFA vẫn giữ nguyên danh sách dựa trên kết quả chuyên môn.

Đề xuất của Zampolli, dù khó trở thành hiện thực, đã phơi bày ranh giới mong manh giữa chính trị và thể thao. Nếu FIFA mở tiền lệ cho một quốc gia không vượt qua vòng loại được thay thế vào giải đấu vì lý do ngoại giao, nguyên tắc công bằng thể thao dựa trên thành tích sẽ bị lung lay nghiêm trọng. Với Italy, con đường trở lại đỉnh cao cần được xây dựng lại từ sân cỏ, không phải từ bàn đàm phán chính trị.

FAQ